Skuteczny i efektywny system zarządzania energią panaceum na rosnące koszty zużycia energii

4 lutego 2021, 12:29
lightbulb-1875247_1920
Fot. Pixabay
Energetyka24
Energetyka24

Każda organizacja do prowadzenia swojej działalności zużywa energię a tym samym powoduje emisję gazów cieplarnianych określanych mianem śladu węglowego. Zużycie energii niepokojąco wzrasta, szacuje się,  że do roku 2040 zwiększy się o 30% dlatego poszukiwanie rozwiązań w zakresie redukcji emisji dwutlenku węgla oraz zmniejszenia zużycia energii jest palącym problem na poziomie światowym. 

Polska  w ramach wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz realizacji „Polityki energetycznej Polski do 2030 r.”  z dniem 20 maja 2016 r. wprowadziła do stosowania Ustawę o efektywności energetycznej (zwana dalej Ustawą). Określono w niej obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego przedsiębiorstwa mającego na celu „przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących proponowanych przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii”. Podstawą jest ocena  stanu technicznego obiektów, urządzeń i instalacji oraz opłacalności ekonomicznej. Audyt musi być zrealizowany dla całej organizacji z uwzględnieniem „szczegółowego przeglądu zużycia energii w budynkach, w instalacjach przemysłowych oraz w transporcie, odpowiadających łącznie za co najmniej 90% całkowitego zużycia energii przez to przedsiębiorstwo”.

Reklama
Reklama

Mniej kosztownymi alternatywami przeprowadzenia audytu energetycznego wskazanego w ustawie jest wdrożenie systemu zarządzania energią określonego w Polskiej Normie lub systemu zarządzania środowiskowego EMAS (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i Audytu we Wspólnocie (EMAS) uchylającego rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE), jeżeli w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa.

W interpretacji Ministerstwa Energii potwierdzeniem ustawowego obowiązku posiadania systemu zarządzania energią jest wdrożenie systemu zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy PN-EN ISO 50001. Jest to norma opracowana przez ekspertów zawierająca  zestaw najlepszych praktyk w zakresie zarządzania energią, zapewniającą oszczędność energii, obniżenie kosztów i spełnianie najwyższych standardów ochrony środowiska. Norma nie zawiera konkretnych rozwiązań dla określnych branż  i nie określa poziomu wydajności energetycznej ale umożliwia stopniowe wdrażanie systemu poprzez opracowanie polityki energetycznej, wyznaczenie celów, zbieranie, analizowanie i monitorowanie wyników energetycznych oraz oceny skuteczności podejmowanych działań i ich doskonalenie.

Każda organizacja zarówno z sektora publicznego jak i prywatnego, bez względu na wielkość, strukturę, rodzaj prowadzonej działalności może wykorzystać tę normę jako podstawę do zbudowania skutecznego i efektywnego systemu zarządzania energią. Mimo że ustawa nie obowiązuje małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), wdrożenie systemu zgodnie z ISO 50001 pomoże zredukować poziom strat energii,  obniżyć koszty oraz zapewnić optymalizację działań z wykorzystaniem energooszczędnych rozwiązań.

Zarówno audyt energetyczny przedsiębiorstwa jak i przegląd energetyczny wykonywany w ramach wdrożonego systemu zarządzania polega na analizie częstotliwości, charakteru zmian w sposobach wykorzystania energii jak i wartości jej zużycia. Nie zawsze zmiana wartości efektywności energetycznej musi być związana z wysokimi nakładami inwestycyjnymi, ale na pewno zależy od zaangażowania pracowników i może opierać się na zastosowaniu prostych rozwiązań np. zwiększeniu automatyzacji, instalacji oświetlenia LED i paneli fotowoltaicznych, usprawnienia linii produkcyjnych itp.

System zarządzania energią wymaga systematycznego monitorowania efektywności energetycznej w odróżnieniu od jednokrotnych audytów energetycznych przedsiębiorstwa. Pozwala to w sposób racjonalny, efektywny i etapowy wprowadzać zmiany i modernizacje w funkcjonujących procesach w zakresie poprawy wyniku energetycznego. Daje możliwości zbudowania kompetentnego świadomego zespołu z określonym systemem odpowiedzialności i uprawnień oraz doskonalenia wiedzy pracowników w zakresie wykorzystania narzędzi do monitorowania i diagnostyki pracy  urządzeń (np. kamery termowizyjne, analizatory jakości zasilania, analizatory drgań).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej w Artykule 8 wprost wskazuje, że przedsiębiorstwa niebędące MŚP a posiadające certyfikowane systemy zarzadzania energią lub środowiskiem przez niezależny podmiot zgodnie z właściwymi normami europejskimi lub międzynarodowymi są zwolnione z przeprowadzania audytu energetycznego, jeśli system zarządzania obejmował audyt energetyczny. Obiektywnym potwierdzeniem, że organizacja właściwie i zgodnie z wymaganiami wdrożyła wymagania ISO 50001 do swojego systemu zarządzania jest poddanie się certyfikacji przez niezależną jednostkę certyfikującą. Kryteria kompetencyjne określone w Dyrektywie spełnia Centrum Certyfikacji Jakości Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania Wojskowej Akademii Technicznej*, które od dwudziestu lat audytuje systemy zarządzania, posiada bogate doświadczenie i kompetentny personel auditujący. 

Z ogólnie dostępnych źródeł wynika, że mimo obowiązywania prawnego obowiązku audytu energetycznego nie wszystkie organizacje taki audit przeprowadziły.  Nadzieją na poprawę sytuacji zgodnie z zaleceniami Dyrektywy będzie opracowanie przez kraje członkowskie UE skutecznych  programów zachęt dla organizacji także i tych z sektora z MŚP w zakresie pokrywania kosztów audytu energetycznego, auditów systemu zarządzania ISO 50001 oraz auditów EMAS. 

Jedną z wielu inicjatyw ograniczania emisji gazów cieplarnianych jest strategia Europejskiego Zielonego Ładu, która zakłada do 2050 roku monitorowanie i redukcję zużycia energii poprzez system dodatkowych opłat oraz wymaganie raportowania śladu węglowego przez przedsiębiorstwa. Już dziśwynik energetyczny staje się jednym z kryteriów dla podjęcia decyzji o wyborze dostawcy produktów, urządzeń i usług energetycznych. Dlatego warto wdrożyć system zarządzania efektywnością energetyczną i  redukować koszty związane z konsumpcją energii, co nie tylko korzystnie wpłynie na klimat ale też może ugruntować wizerunek firmy świadomie dbającej o środowisko. W obliczu zwiększania się obowiązków regulacyjnych, nieuchronnych obciążeń podatkowych, utrzymywanie skutecznego i efektywnego systemu zarządzania energią zgodnie z wymaganiami ISO 50001 jest racjonalnym i uzasadnionym kierunkiem rozwoju dla każdej organizacji.

*Centrum Certyfikacji Jakości (CCJ) - jednostka certyfikująca systemy zarządzania, wyroby, realizująca roczny audyt zewnętrzny organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz zakładu przetwarzania, funkcjonująca w strukturze Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego. W zakresie prowadzonej działalności CCJ posiada akredytacje Polskiego Centrum Akredytacji – nr AC 057, PL-V-002, AC 203 oraz notyfikację Komisji Europejskiej – NB 2768.  CCJ certyfikuje i szkoli w zakresie: NATO-wskich publikacji standaryzacyjnych AQAP, ISO 50001 (EnMS), ISO 9001 (QMS), ISO 27001 (ISMS), ISO 14001 (EMS), ISO 45001 (HSMS), ISO 22000 (FSMS), Wewnętrznego Systemu Kontroli (WSK) i wielu innych.

Centrum Certyfikacji Jakości; ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 2, 00-908 Warszawa; www.ccj.wat.edu.pl, e-mail: centrum@ccj.wat.edu.pl;

Energetyka24
Energetyka24
KomentarzeLiczba komentarzy: 4
AB
czwartek, 6 maja 2021, 14:21

Jedynym panaceum na rosnące koszty energii, jest natychmiastowe wycofanie z wszelkich rodzajów obostrzeń, dotyczących emisji CO2. Cała reszta jest tylko bardzo kosztownym i dla odbiorców indywidualnych, jak i całej gospodarki, placebo.

Edtyaaa
piątek, 7 maja 2021, 15:17

Albo trzeba zacząć inwestować w OZE poprostu i tyle a nie płakać i kwilić. Może czas na wymianę świateł w miastach na LED

AB
sobota, 8 maja 2021, 17:02

Nie. Nie trzeba. OZE nie zapewnią stałych, stabilnych dostaw elektrycznej. OZE, nie zapewnią dostaw energii cieplnej. Żadna wymiana żarówek na LEDy nic ci nie da, skoro te cudowne OZE nie dostarczą ci w nocy zasilania. Zatem nie trzeba ani kwilić, ani płakać, tylko natychmiast się brać za likwidację samobójczej polityki walki z CO2.

Kowalskiadam154
piątek, 5 lutego 2021, 09:33

Wystarczy zmniejszyć częstotliwość oddychania

Tweets Energetyka24